ਦਿੱਲੀ ਫਤੇਹ ਦਿਵਸ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਬਾ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਖੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਹਿਰਾਇਆ।
11 ਮਾਰਚ 1783 ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਕਿਲੇ ਵਿਖੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਹਿਰਾਇਆ। ਹਜ਼ਾਰਾੰ ਸਿੱਖ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਫਤਹਿ ਦਿਵਸ ਵਜੋ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋ ਕਿ ਗ੍ਰੇਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਰੀਖ ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਬਾ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਦਨਮ 1730 ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਝਬਾਲ ਕਲਾਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਇਕ ਜਾਟ ਪਰਿਵਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਰਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੇ 1580 ਤੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰੀ ਸੀ। ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 8 ਜਨਵਰੀ 1774 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦਰਾ ਤੱਕ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਦੂਜਾ ਹਮਲਾ 17 ਜੁਲਾਈ 1775 ਨੂੰ ਰੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਅਜੋਕੇ ਪਹਾੜ ਗੰਜ ਅਤੇ ਜੈ ਸਿੰਘਪੁਰਾ ਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਥੇ ਅਜੋਕੀ ਨਵੀ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਫਤਹਿ ਵਧਾਉਣ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅੰਤਮ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ। 11 ਮਾਰਚ 1783 ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਆਮ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿਥੇ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਹ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ- II ਬੈਠੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ- II ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਰਾਜਾ ਉਰੰਗਜ਼ੇਬ ਅਤੇ ਗੁਰੂਦੂਵਾਰਾ ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਆਦੇਸ਼ਾ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਬਾਲਾ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਮਜਨੂ ਕਾ ਟੀਲਾ, ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਮੋਤੀ ਬਾਗ, ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜਿਮੇਵਾਰੀ ਲੀ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਬਾਬਾ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਗਵਾਹ ਹੈ। ਉਹ ਜਗ੍ਰਾ ਜਿੱਥੇ ਬਾਬਾ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ 30,000 ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਰੁਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਤੀਸ ਹਜ਼ਾਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਆਦਲਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਨੁੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿੱਖ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫਾਟਕ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਨਾਂ ਰਾਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲੇ ਰਾਸਤੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਸਿੱਖ ਭੁੱਖ ਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਣਾ। ਕੁਝ ਸਿੱਖ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਚਾਨ ਇਤ ਚੁਬੱਚੇ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ, ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਿਹੜੀ ਅੰਦਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਹਰੀ ਸਥਿਤੀ ਬਰਕਰਾਰ ਸੀ, ਸਿੱਖ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੌਕੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਕੰਧ ਰਾਹੀ ਲੱਡਕ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਜਗ੍ਰਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਮੋਰੀ ਗੇਟ ਦੇ ਨਾਮ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਅੰਤਰ-ਰਾਜ ਬੱਸ ਟਰਮਿਨਸ(ਆਈਐਸਬੀਟੀ) ਖਡ੍ਰਾ ਹੈ। ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਰਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਮਠਿਆਈਆਂ ਵੰਡੀਆਂ। ਜਗ੍ਰਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਮਿਖਾਈ ਪਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Comments
Post a Comment